كرده ، آن است كه اگر به عمد بدى كرده ، شايسته است كه تو از وى درگذرى ، چون عمل وى در حقيقت تيشه به ريشهء خود زدن است ولى شايسته است كه با بسيارى از مردمان نظير او خوشرفتارى كرده و با حسن ادب برخورد كنى ، زيرا خداى متعال مىفرمايد : [ و كسى كه مورد ستم قرار گرفته ، در انتقام گرفتنش مسئول نيست ] تا آنجا كه مىفرمايد : [ اين از كارهاى بجاست ] و نيز مىفرمايد : [ اگر مجازات كرديد به همان اندازه مجازات كنيد كه صدمه ديده‌ايد ، ولى اگر شكيبا باشيد و بگذريد ، اين كار براى صابران بهتر است ] همهء اينها در صورتى است كه كسى بعمد ، بدى كرده باشد . اما اگر بعمد نباشد ، مبادا تو از جهت انتقام گرفتن ستم بر او روا دارى و در برابر خطاى او از روى عمد مقابله به مثل كنى ، بلكه تا مىتوانى به نرمى و ملاطفت رفتار كن ، و هيچ نيرو و توانى جز به خدا نيست . » امام عليه السلام متعرّض حق قضات شده است كه آنان هرگاه به كسى با گفتار و يا رفتارشان ستم كنند و اين عمل را از روى عمد انجام دهند ، بهتر آن است بر طبق آداب ارزندهء اسلامى - كه بر گذشت و مؤاخذه نكردن كسى كه بر انسان بدى كرده است ، تشويق كرده - ايشان را عفو و اغماض كنند ، اما اگر اين بدى از روى خطا از ايشان سر زده باشد ، مؤاخذه كردن ايشان سزاوار نيست چون قصد ظلم و ستم را نداشته‌اند . ( 1 ) 49 - حق تودهء مردم « و أما حق أهل ملتك عامة فاضمار السلامة ، و نشر جناح الرحمة ، و الرفق بمسيئهم و تألفهم ، و استصلاحهم ، و شكر محسنهم إلى نفسه ، و إليك ، فإن احسانه إلى نفسه إحسانه إليك ، إذ كف عنك أذاه ، و كفاك مئونته ، و حبس عنك نفسه ، فعمهم جميعا بدعوتك ،